Schildpad: een eeuwenoud symbool

 

 Doorheen de ganse geschiedenis van onze mensheid (pakweg 10.000 jaar) is de schildpad (nvdr. 250.000.000 jaar) alom aanwezig in het geheugen van mensen en van beschavingen.

 

In de totaliteit van oude beschavingen in de wereld (sommigen bestaan nu nog: Aboriginals, Maori, Chinese, Aziatische en Amerikaanse volkeren) is de schildpad steeds het symbool geweest van wijsheid, vruchtbaarheid en levenskracht.

Zijn lange leven, zijn quasi nonchalance ten overstaande van de drukte in de wereld, zijn trage voortschrijden stralen wijsheid en ervaring uit en geeft de indruk de eeuwigheid in pacht te hebben.

 

3500 jaar geleden krasten de wijzen van de stam primitieve ideogrammen op de schilden van schildpadden, dat was betrouwbaarder dan op rotsen, als boodschap voor de eeuwigheid.

 

Deze tekens zijn zelfs de eerste basis van de verder Chinese taal.

De Chinezen waren ook de eerste reptilofielen; meer dan 3000 jaar geleden hielden de dorpelingen schildpadden in huis en op heilige plaatsen, niet om ze op te eten, maar om ze te vereren en als bescherming.

 

In de Chinese kosmologie (ook in India via Brahma) draagt een schildpad de wereld.

Een enorme slang die zichzelf in de staart bijt, hangt vast aan de oneindige leegte.

Op de slang rust een schildpad.

Zij maakt contact tussen de hemelen en de reële wereld. 

Op zijn schild staan vier olifanten.

De olifanten dragen de drie werelden:

de innerlijke wereld van demonen en hel en hemel

de uiterlijke wereld van de mensen en de Aarde

de superieure wereld van de goden en van het geluk.

Het is dank zij de schildpad dat de drie werelden samen kunnen bestaan, want zij is de bemiddelaar en direkte link.

 

 

De tweede van de tien gedaantes of  ‘wereldse vormen’ van Vishnu is een schildpad, Kûrma,

die hulp biedt aan Indra in de strijd tegen de demonen Asarus.

Dit tafereel is ook te bekijken op de reliëfs van de tempel van Angkor Vat in Cambodja.

 

 

In Vietnam, ten zuiden van de stad Hanoi, bevindt zich het meer Hoan Kiêm, het Meer van het Herenigde Zwaard.

Er is geen Vietnamees die deze legende niet kent.

Een jonge visser vond in het midden van het meer, verstringd in de netten, een zwaard zonder heft, met de inscriptie: ‘Volgens de wil van de Goden’.

De jonge visser schonk het zwaard aan een rijke edelman, die na jaren zoeken het heft vond; Het zwaard was herenigd.

De edelman vocht tien jaar lang met dat zwaard tegen de Chinese invasie, en na de overwinning werd hij koning.

Edelman Lê Loi leefde van 1385 tot 1433, en werd koning, Lê Thài Tô van Vietnam in 1428, in een stadje dat later Hanoi werd.

Bij een wandeling in de omgeving van het meertje, dat als een van de meest romantische plaatsjes ter wereld wordt beschreven (nu nog), kwam er plots een gouden schildpad uit het water, trok het zwaard uit de hand van de koning, en verdween er mee in de diepte van het meer.

Velen dachten (ook nu nog) dat de schildpad de rechtmatige eigenaar van het zwaard was, en zo het land redde.

Het Meer van het Herenigde Zwaard is een heilige plaats.

Er leven heden ten dage nog schildpadden in het (erg vervuilde) meer.

Ze worden gevoederd en aanbeden door de gelovigen.

En telkens er een schildpad een zonnebad neemt op het minuscule eilandje in het meer, is dat voor de lokale bevolking weer een teken van hoop.

 

 

In Japan, land van de kunst van het zwaard, vertelt een oeroude legende van een schildpad ‘Minogamé’, die al meer dan 10.000 jaar leeft op de bodem van een meer, bedekt met een mantel van algen (cfr.Vietnam!!).

In het land van de gevechtssporten, de Martial Arts, wordt de kunst van het zwaard nog veelvuldig beoefend.

Op de fraai versierde zwaarden prijken telkens weer twee dieren, de kraanvogel en de schildpad.

Zij vertegenwoordigen de twee complementaire en tegengestelde aspecten van het leven:

de vogel als symbool van de geest en van de hemelen,

de schildpad als symbool van Moeder Aarde

 

 

In het hartje van Java, Indonesië, ligt de tempel van Borobudur.

Deze reusachtige tempel uit de negende eeuw is een van de grootste kunstwerken uit de geschiedenis van het boeddhisme.

Deze tempel met zijn piramidale vorm, is een spiraal die het aardse leven verbindt met het hemelse.

In het boeddhisme is het het levenswerk van de gelovigen om tot het opperste geluk te komen, en om al de andere levende wezens, inclusief dieren en planten, mee te leiden naar dat geluk, en te bevrijden van hun pijnen en demonen.

De spiraal van de tempel van Borobudur beklimmend, kom je enorme stenen fresco’s tegen die elk een verhaal vertellen over Boeddha of over een van de vooraanstaande gelovigen uit die tijd.

Het fresco nummer 192 beeldt het verhaal uit van een schildpad.

Een schip vol gelovigen werd aangevallen door een diepzeemonster (de duivel). Alle opvarenden werden gered door een Boeddha, die de vorm van een schildpad had aangenomen, hen op zijn rug nam, en naar het vasteland bracht.

De opvarenden dankten de schildpad, die hen toesprak met de stem van Boeddha.

Weer is de schildpad de boodschapper tussen de werelden.

 

Bij de Noord Amerikaanse Indianen (Irokezen o.a.) is de aarde een gigantische schildpad, drijvend op de wereldzeeën.

In lang vervlogen tijden redde de schildpad de Oermoeder (een soort Indiaanse Eva) die van haar rug in de Oerzee gevallen was.

Vanaf die dag beschermt de schildpad de Oermoeder, die veilig op de schildpad moeder kon worden van alle levende wezens.

De dertien schilden van de binnenste rand zijn de dertien cycli van de dertien manen, de 28 schilden van de buitenste ring zijn de dagen van één maan, de cycli van de vruchtbare vrouw.

Schildpadden komen veelvuldig voor in de petrogliefen van de nieuwe wereld:

 Op het Yucatan schiereiland bevindt zich de site van de Piramide van Ku’Kulkan (de ruines van El Castillo, Chichen Itza, Mexico).0

De equinox, het punt waar de zon staat op het moment dat de dag en de nacht exact even lang duren, staat loodrecht boven het hoofd van de piramide, een schildpad

Ook de Mohawk, de Winnebago en de Zuni Indianen noemen de wereld ‘Turtle Island’.

 

 

Tot op heden is de schildpad veelvuldig aanwezig in de liederen, verhalen, legendes en rituelen van de oude volkeren van de Nieuwe Wereld:

Bij de Tohono O’Odham (het Volk van de Woestijn – Arizona), en de Comcáac (Sonora-woestijn), is het de schildpad die de sagnaro cactus gepland heeft en ook in leven houdt.

 

 

Schildpadden werden door deze volkeren echter ook geconsumeerd; hun beenderen en schilden werden juwelenkistjes, muziekinstrumenten, baby-speelgoedjes en zelfs farmaceutische producten.

Daar bestonden echter zeer strenge regels voor, een schildpad gevangen houden, zijn nest verstoren of zelfs aanraken bracht immers ongeluk:

De gewassen zouden niet meer groeien, de kinderen bleven klein en de vrouwen baarden alleen nog meisjes; het nest van een schildpad was een heilige plaats en mocht niet beroerd worden.

De jacht  (de Oogst) op schildpadden voor consumptie was dan ook streng gereglementeerd en kan alleen onder specifieke omstandigheden door bepaalde mensen,op bepaalde plaatsen en op bepaalde tijdstippen (volle maan?).

Een legende van de Comcáac vertelt het verhaal van Züx Taaj, een man met bovennatuurlijke krachten, en een schildpad.

Züx Taaj daagde de schildpad uit en ,recht over mekaar gezeten in het woestijnzand, speelden ze een gezelschapsspel en discussieerden.

De schildpad won steeds, Züx Taaj werd woedend en begon te tieren.

Hij gooide een doek over de schildpad en begon het dier te slaan.

De toegestroomde stamleden waren erg ontsteld.

Daarom durven de Comcáac een schildpad niet recht in de ogen zien, want het dier leest hun gedachten in hun ogen, en alleen de schildpad kan praten met hun voorouders.

 

Bij de Inuit, de volkeren van het Noorden (Inuit betekent ‘de Mensen’), wordt de schildpad geassocieerd met de Aarde, met de Oermoeder, moeder van alle Inuit.

In deze zeer besloten gemeenschap wordt de jeugd steeds weer herinnerd aan hun roots, ze houden heel hun leven een stukje van hun navelstreng bij.

De meisjes bewaren hun stukje navelstreng in een klein lederen zakje dat de vorm heeft van…..een schildpad.

 

Dit gevoel van veiligheid bij de aanwezigheid van een schildpad vindt je wereldwijd.

 

Ook bij Afrikaanse stammen speelt de schildpad een prominente rol.

Het gevoel van veiligheid, van ‘thuis’ zijn, bij de aanwezigheid van een schildpad vindt je ook hier.

Bij velen van hen is de schildpad een levende totem van het dorp.

Bij de Sénoufo in Ivoorkust is het eveneens een schildpad die de aarde op haar rug draagt.

Ook daar is de schildpad een symbool van wijsheid en oneindige kennis.

 

Bij de oude Grieken, die de schildpad van binnenuit bekeken, is het schild het hemelgewelf, de vier poten dragen de aarde.

Tussen haar koepel en haar buikschild zit veilig het universum.

Zo beschermt de schildpad alles wat leeft.

Als men weet dat in de oude culturen de hemel altijd voorgesteld werd als een reusachtig gewelf, en de aarde als een platte schijf, begrijpt men ook beter waarom juist de schildpad het symbool is geworden van behoeder en boodschapper.

De schildpad werd de perfecte link tussen hemel en aarde.

Zij moet dus wel fabelachtige machten, kennis en goddelijkheid bezitten.

 

Mercurius (bij de Romeinen), Hermes (bij de Grieken), is de zoon van Zeus en Maia.

(Maia, de maand mei, begin van nieuwe leven in de lente, en tevens de naam van de moeder van Boeddha) Hermes vond, toen hij pas een paar uur oud was, een schild van een schildpad, bond er zeven snaren over, en vond zo de lier uit waar hij direct prachtig mooi kon op spelen.

Hermes was ook begeleider van de zielen naar de onderwereld, en de schenker van dromen.

 

Schildpad en boom: bewaarders van tijd

Een oud Indianenverhaal vertelt hoe Grootmoeder Galaxy die de wereld laat kennismaken met haar twee meest wijze kleinkinderen, de schildpad en de boom.

Deze twee kleinkinderen zijn immers ingewijd in de kennis van tijd, waar alle wezens op aarde onderhevig aan zijn.

De boom is een tijdbewaarder omdat hij, zoals de schildpad, voor elk jaar dat voorbij gaat, een ring krijgt.

Lang geleden , tijdens de weeën van de Aarde, sprak Galaxy, de grootmoeder der schildpadden:

Look at my back

Hold steady and know

Thirteen are my scales

Thirteen moons make one flow!

Thirteen moons for the Earth

To bring on year to birth

Thirteen moons for the sun

To give Earth its fun!

Volgens de woorden van medicijnvrouw Grandmother Twylah Nitsch: De schildpadratel is het embleem voor innerlijke vrede, en we gebruiken hem tijdens onze dansen om door de schildpad het innerlijke geluk te bereiken.

Vele sjamanen danken hun wijsheid aan de schildpad. De tekens op hun schild onthullen een goddelijke boodschap.

 

Bij de Maya’s is de voedster- en vruchtbaarheidsgodin Mayahuel.

Ze wordt vaak samen genoemd met de watergodin Chalchiuhtlicue.

Als vruchtbaarheidsgodin wordt ze afgebeeld in een gehurkte baarhouding, gezeten op een schildpad.

Zij is weerom de beschermster van de Oerbaarmoeder waaruit alle leven voorkomt.

Ze wordt dan ook Ayopechtli genoemd, ‘Zittend op een Schildpad’.