Manouria emys emys, Schlegel & Muller, 1844: testudinidae: Landschildpadden: Aziatische bosschildpadden.

Bruine Landschildpad, de nominaatvorm 

-vertalingen:

Asian forest tortoise, Asian brown Tortoise

Tortue à épérons géante, Tortue brune

Braune Erdschildkröte

Tartaruga bruna

Tortuga montesa

 

-verspreiding: Indonesië ( Kalimantan, Sumatra), zuid-Thailand, Oost- en West-Maleisië, en uitgestorven in Singapore

-leefgebied: ze bewonen de gematigde, vochtige regenwouden (loofwouden) in zuid-oost Azie, onderhevig aan de moesson.

 

-Overige data: zie Manouria Emys

 

Schemeraktieve dieren, die overdag tijdens de warmste uren schuilen in poelen of in de bodemvegetatie.

Voornamelijk herbivoren, (plantendelen, groeten, fruit, waterplanten, af en toe een slak, worm, kadaver...)   rustige, zich traag voortbewegende dieren.

Verschillen met emys phayrei:

-carapax van licht- tot donkerbruin, lichter dan emys phayrei.

-borstschilden reiken tot halfweg de middellijn van het plastron, dus de pectorale schilden raken elkaar niet (foto).

-de marginale schilden zijn buitenwaarts gerond

-licht uitgeholde rugschilden.

-Manouria emys emys is kleiner dan emys phayrei.

Nestgedrag: manouria emys is de enige soort die een nest bouwt.

Ze schraapt een berg plantaardig materiaal bij elkaar (cfr. krokodil-achtigen). Na eerst een aantal vierkante meter bosgrond gereinigd te hebben van alle 'onzuiverheden' bouwt het vrouwtje met een hoop plantaardig afval een meter-hoog nest.

Als de nesthoop goedgekeurd is, graaft en vormt ze met haar voorpoten (!!) een komvormig kuiltje om de eieren in te leggen. Dan draait ze zich om, en met de achterpoten vormt ze de kuil precies naar haar wensen. Na het leggen (tot 50 eieren) bedekt ze met haar achterpoten de eieren met een laagje plantmateriaal; ze draait zich weer om, en met haar voorpoten begint ze de legkuil verder te vullen. Nog dagen na het leggen sleept ze met haar voorpoten plantenafval aan uit de directe omgeving om haar nest te verstevigen.

Tot drie weken na het leggen bewaakt ze furieus haar nest. Ze verjaagt predatoren door duwen en bijten.

De paringen gebeuren in  februari-maart.

Sociaal gedrag: manouria is ook de enige soort die , (buiten de nestbouw en de nestzorg) een meer uitgebreid spectrum van communicatie-middelen heeft ontwikkeld:

-ze stoten ritmische geluiden uit, mannetjes onder mekaar om te imponeren en tijdens 'de paringsdans' tussen de seksen

-met hoofdknikken en keelgeluiden maken mannetjes en vrouwtjes mekaar het hof.

-'fixatie' is een seksueel getint gedrag, waarbij het mannetje, hoog op de poten en zichzelf lang uitstrekkend, het vrouwtje visueel fixeert (aanstaart), terwijl hij hoofdknikkend en geluidjes uitstotend, rond haar loopt.   

 

-klimaattype: A2 

-terrariumtype: T6, temp. 12- 28°C, met ondiep ( naargelang de grootte van de dieren: 5 - 10 cm) watergedeelte.

Deze soort kan, mits enkele voorzieningen ( o.a. een grote verwarmde serre bv. voor de koudere dagen en de nachten) buiten in de tuin tijdens de zomermaanden.

Nakweekjes verkiezen temperaturen van 18-28°C.

Manouria houdt niet echt van hete temperaturen; bij meer dan 28°C kruipen ze weg of graven zich ( gedeeltelijk) in in het ( vochtige) substraat.

De PH-waarde van het water kleiner dan 7 houden, houdt de schimmels en bacteriën weg.

 

-volwassen grootte: tot 50 cm en tot 20 kg.

-status: IUCN-rode lijst 2013.2: sterk bedreigd. Cites app. II

Door grootschalige jacht voor de voedselmarkt,  de huisdieren- en medicijnenmarkt zijn de populaties nu beperkt tot de meer ontoegankelijke, verder afgelegen stukken regenwoud. Versnelde ontbossing met als gevolg een erg versnipperd leefgebied, de grootte van de schildpad die hem een gemakkelijke prooi maakt voor menselijke jagers, en zijn hoge prijs op de huisdierenmarkt, zorgen voor een gestage vermindering van populaties en aantallen.

Geëvolueerd van kwetsbaar tot bedreigd (2000): de wettelijke vangstquota (50 in 1999, 200 in 2000, 500(!) in 2002), werd in 2006 bepaald op 400 dieren. Dit (toch eerder beperkte aantal) bleek echter nog veel te veel om uitsterving te voorkomen. Een totaal verbod in Europa heeft de markt gewoon verplaatst naar de USA en Japan.